Nghiên cứu sinh Phạm Thị Huyền – Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm vừa bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ

          Ngày 27/12/2017, tại Hà Nội, Nghiên cứu sinh Phạm Thị Huyền – Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm đã bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ với tên đề tài: "Nghiên cứu thành phần hoá học và thăm dò hoạt tính sinh học của ba loài thực vật ngập mặn vùng ven biển Việt Nam: Cỏ chông (S. Littoreus (Burm. F.) Merr.), Hếp (S. Taccada (Gaertn.) Roxb.) và Cóc đỏ (L. Littorea (Jack.) Voigt.)"

huyen1

Ông Hà Thanh Quốc -GĐ Sở GDĐT và Ông Lê Nguyên Bảng-HT Trường THPT chuyên NBK tại buổi bảo vệ Luận án

     Đây là đề tài thuộc chuyên ngành Hóa hữu cơ; Mã số: 62440114. Cơ sở đào tạo là Học viện Khoa học và Công Nghệ- Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Luận án có thể tóm tắt như sau: Cho đến nay, trên thế giới chưa có công trình nghiên cứu nào về thành phần hóa học cũng như hoạt tính sinh học của hai loài Cỏ chông (Spinifex littoreus), Cóc đỏ (Lumnitzera littorea) và có rất ít công trình nghiên cứu về loài Hếp (Scaevola taccada), đặc biệt là cả ba loài thực vật này đều chưa được nghiên cứu ở Việt Nam. Mục tiêu của luận án là khảo sát thành phần hóa học của ba loài cây Cỏ chông (Spinifex littoreus), Hếp (Scaevola taccada) và Cóc đỏ (Lumnitzera littorea) nhằm tìm kiếm các hoạt chất sinh học thú vị trên cơ sở đánh giá hoạt tính gây độc tế bào, chống oxy hóa và kháng vi sinh vật của các cao chiết và hợp chất phân lập được. Luận án đã sử dụng các phương pháp sắc ký để cô lập các hợp chất, sử dụng các phương pháp phổ hiện đại như: khối phổ (ESI-MS, HR-ESI-MS), phổ cộng hưởng từ hạt nhân một chiều (1D) và hai chiều (2D-NMR)... để xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập, sử dụng phương pháp SBR trong thử nghiệm hoạt tính gây độc tế bào trên các dòng MCF-7 (ung thư vú), HepG2 (ung thư gan), KB (ung thư biểu mô), Lu (ung thư phổi), phương pháp DPPH trong thử nghiệm hoạt tính chống oxy hóa và phương pháp giếng nồng độ trong môi trường lỏng để đánh giá mức độ kháng khuẩn của các mẫu thử.

Luận án này đã đóng góp những hiểu biết mới về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của ba loài: Hếp, Cóc đỏ và Cỏ chông. Tổng cộng 28 hợp chất đã được phân lập, trong đó có 2 hợp chất lần đầu tiên được phân lập từ thiên nhiên. Cấu trúc của các chất được xác định bằng việc phân tích kết hợp các phổ IR, MS, HR-ESI-MS, NMR một chiều, hai chiều và so sánh với tài liệu tham khảo. Lần đầu tiên ở Việt Nam và trên thế giới thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài Cóc đỏ (Lumnitzera littorea) và loài Cỏ chông (Spinifex littoreus) được nghiên cứu. Riêng loài Hếp (Scaevola taccada) lần đầu tiên được nghiên cứu ở Việt Nam. Từ loài Hếp đã phân lập được 9 hợp chất trong đó có 7 hợp chất lần đầu tiên được phân lập từ loài cây này. Từ loài Cóc đỏ đã phân lập được 12 hợp chất trong đó có một hợp chất là 1-O-acetyl-D-mannitol, trước đây chỉ được tìm thấy trong xạ khuẩn, đây là lần đầu tiên được phân lập từ thực vật. Thành phần chính của dịch chiết methanol cành Cóc đỏ là đường D-mannitol với hàm lượng rất cao (15.92 %), đây là nguồn nguyên liệu tự nhiên để sản xuất đường thay thế cho bệnh nhân tiểu đường và thuốc trị bệnh tăng nhãn áp. Từ loài Cỏ chông đã phân lập được 11 chất trong đó có 2 chất lần đầu tiên được phân lập từ thiên nhiên.

Luận án đã thử nghiệm hoạt tính gây độc tế bào ung thư (HepG2, MCF7, KB, Lu) của 7 loại cao chiết và 3 hợp chất từ loài Cỏ chông và Hếp. Kết quả cho thấy các cao chiết và các hợp chất này đều có hoạt tính yếu hoặc không có hoạt tính; Luận án đã thử nghiệm hoạt tính chống oxy hóa và kháng vi sinh vật kiểm định của 12 loại cao chiết từ loài Cỏ chông và Cóc đỏ cùng với 4 hợp chất từ loài Cỏ chông. Kết quả cho thấy các cao chiết và các hợp chất này đều có hoạt tính yếu hoặc không có hoạt tính./.

Tin: Hồ Văn Hưng - VPS

quangnam.edu.vn
..